System ruchomych desek to drewniana przegroda z lameli osadzonych na osiach lub w prowadnicach, których położenie zmienia się mechanizmem, bez demontażu. Obracając albo przesuwając deski, reguluje się światło, przewiew i stopień osłonięcia altany, pergoli, tarasu czy wnęki balkonowej. Układ tworzą lamele, rama, łączniki oraz element sterujący.
Z czego składa się układ ruchomych deseczek
Niezależnie od zastosowania każdy taki układ składa się z czterech grup elementów:
- Lamele. Deski, które się poruszają. Ich przekrój i rozstaw decydują o tym, ile cienia dają i jak sztywne są na wietrze.
- Osie, tuleje i łączniki obrotowe. Punkty, wokół których deska się obraca. Tu drewno styka się z metalem i tu najczęściej pojawia się zużycie.
- Rama lub prowadnice. Utrzymują geometrię całego układu. Gdy rama się skręca, lamele zaczynają ocierać.
- Element sterujący. Listwa, cięgno, dźwignia lub korba, które przenoszą ruch na cały pakiet desek naraz.
Ruchome deseczki nie są samodzielną konstrukcją. Pracują w ramie, która z kolei musi być przymocowana do czegoś sztywnego: słupów altany lub pergoli, ściany budynku albo ościeży wnęki. Słaba podstawa szybko ujawnia się nierówną pracą lameli.
Obrót, przesuw czy uchył: trzy sposoby pracy desek
Ruch lameli może przebiegać na kilka sposobów, a od wyboru zależy, ile przewiewu i osłony da przegroda:
| Rodzaj ruchu | Jak pracują deski | Wo bewährt es sich? | Worauf man achten sollte |
|---|---|---|---|
| Obrotowy | Obracają się na osiach i zmieniają kąt | Ściany altan, osłony tarasu, dach pergoli | Równe ustawienie osi i luz roboczy |
| Przesuwny | Przesuwają się w prowadnicach i odsłaniają pole | Otwory, które czasem mają być całkiem odsłonięte | Sztywna rama i czyste prowadnice |
| Uchylno-przesłonowy | Mały zakres ruchu, po domknięciu zachodzą na siebie | Miejsca, gdzie liczy się szczelniejsza przegroda | Mniejszy przewiew przy domknięciu |
Układ obrotowy daje najwięcej stanów pośrednich, od pełnego światła do cienia. Przesuwny pozwala odsłonić otwór całkowicie, ale wymaga sztywniejszej ramy i dokładniejszego prowadzenia, bo długie skrzydło łatwiej się ugina. Szerokie pola dzieli się więc na moduły.
Gdzie stosuje się system ruchomych desek
- Ściany altany. W altanie Modern żaluzje z regulacją dopływu światła są jednym z wypełnień ścian, obok szalówki i szalówki rombowej.
- Pergola. Lamele w dachu regulują światło od góry, a w bokach osłaniają od niskiego słońca. Do takich konstrukcji służą bewegliche Bretter für Pergolen.
- Taras. Osłona boczna przy jadalni lub strefie wypoczynku, opisana w tekście o tym, jakie funkcje pełnią żaluzje tarasowe.
- Balkon. Osłona wnęki, która daje cień i prywatność; pomysły na jej zabudowę zbiera strona Balkon-Nischenbretter.
Ruchome i stałe wypełnienia często łączy się w jednym obiekcie. W modelu Marina, drewnianym domu na wodę dla jachtu, ściany mogą łączyć szalówkę, żaluzje i poliwęglan komorowy.
Ofertę samych systemów, do różnych konstrukcji ogrodowych, przedstawia strona System aus beweglichen Plättchen.
Jak ruchome deski poprawiają przewiew w altanie
Pełna ściana z desek działa jak bariera. Jeśli nie ma w niej świadomie zaplanowanych otworów, powietrze pod dachem stoi, a wilgoć z grilla, gotowania i oddechu osiada na chłodniejszych elementach. System ruchomych desek zamienia taką ścianę w regulowany nawiew.
Najlepiej działa układ, w którym lamele otwiera się po stronie zawietrznej, a od strony wiatru przymyka. Powietrze wymienia się wtedy stale, ale bez przeciągu, który zrzuca serwetki ze stołu.
Pomaga też wysokość otworów. Wlot niżej, od chłodniejszej strony ogrodu, i wylot wyżej, pod okapem, wykorzystują naturalny ciąg: ciepłe powietrze unosi się i uchodzi górą, a od dołu napływa chłodniejsze.
Znaczenie ma pokrycie dachu. Pod ciężkim, szczelnym dachem ciepło zbiera się jak pod pokrywką, a pod poliwęglanem altana szybko nagrzewa się od słońca. W obu przypadkach skośnie ustawione lamele dają cień i zatrzymują część deszczu bocznego, nie odcinając dopływu powietrza.
Co decyduje o trwałości systemu ruchomych desek
- Luz roboczy. Drewno pęcznieje po deszczu. Lamele zamocowane na styk po mokrym tygodniu przestają się ruszać, a przewiew znika wtedy, gdy jest najbardziej potrzebny.
- Stabilne drewno. KVH to lite drewno konstrukcyjne suszone komorowo i łączone na mikrowczepy, a BSH to drewno klejone warstwowo. Oba trzymają wymiar lepiej niż zwykła tarcica.
- Odcięcie od wilgoci gruntu. Słup nie powinien stać bezpośrednio na betonie, a woda nie może zalegać przy dolnych prowadnicach.
- Dostęp serwisowy. Osie i prowadnice muszą być dostępne do czyszczenia i regulacji bez rozbierania ściany.
Zakład Dąb Gaj Wood w Pasynkach dystrybuuje drewno KVH C24 ze świerka skandynawskiego i drewno klejone BSH. W modelach altan i carportów konstrukcja powstaje z BSH GL24 SI, a słupy kotwi się do betonu regulowanymi kotwami mechanicznymi.
Codzienną pielęgnację opisuje poradnik Wie man bewegliche Holzjalousien in gutem Zustand hält. Koszty i pytania do producenta zbiera tekst o tym, czy ruchome żaluzje drewniane na wymiar są warte swojej ceny.
Cenę ustala się indywidualnie, na podstawie wymiarów, wypełnień i wykończenia. Kontakt dla rynku polskiego: +48 728 833 444, m.mielnik@dabgaj.pl; dla rynku niemieckiego: +48 692 007 848, b.buczkowska@dabgaj.pl.
Häufig gestellte Fragen
Wodurch unterscheidet sich das System mit beweglichen Lamellen von Jalousien?
Żaluzja z obrotowymi lamelami jest jedną z odmian systemu ruchomych desek. Sam system obejmuje też układy przesuwne i uchylno-przesłonowe, stosowane w ścianach altan, pergolach i osłonach balkonów. Zasada pozostaje ta sama: deski zmieniają położenie bez demontażu.
Czy ruchome deseczki można zastosować w dachu pergoli?
Tak, lamele w dachu pergoli regulują ilość światła padającego z góry. Przy otwartych lamelach deszcz przechodzi między nimi, dlatego taki dach daje przede wszystkim cień. O szczelności przy deszczu decyduje konkretna konstrukcja i warto ustalić ją przed zamówieniem.
Jakie drewno wybiera się na system ruchomych desek?
Na ramy i elementy nośne najlepiej sprawdza się stabilne drewno konstrukcyjne, takie jak KVH lub BSH. Na lamele dobiera się gatunek i przekrój pod funkcję oraz ekspozycję. Świerk skandynawski dobrze przyjmuje impregnację, a modrzew jest naturalnie odporniejszy na wilgoć, ale mocniej pracuje.
Czy ruchome deski klinują się po deszczu?
Nie powinny, jeśli zostawiono luz na pęcznienie drewna. Klinowanie najczęściej wynika z desek osadzonych na styk, skręconej ramy albo zabrudzonych prowadnic. Gdy pojawia się opór, nie forsuje się mechanizmu, tylko czyści punkty pracy i sprawdza geometrię.
Jak przygotować podłoże pod konstrukcję z ruchomymi deskami?
Podłoże musi być stabilne, a przy słupach nie może zalegać woda. Pod wolnostojące słupy wykonuje się stopy fundamentowe, które przy modelach Dąb Gaj Wood są po stronie klienta. Przy mocowaniu do ściany sprawdza się jej nośność i przebieg ocieplenia.
Czy ruchome deski nadają się do altany z grillem?
Tak, bo pozwalają wypuszczać ciepło i dym po stronie zawietrznej, a od strony wiatru ograniczać przeciąg. Najlepszy efekt daje wylot powietrza wyżej, pod okapem. Ruchome deski nie zastępują jednak wyciągu przy zabudowanej kuchni.
Jak dbać o ruchome deski w altanie lub pergoli?
Wystarczy regularnie czyścić osie i prowadnice z piasku, liści i pyłków, sprawdzać luzy oraz odnawiać powłokę drewna zgodnie z zaleceniami producenta preparatu. Najbardziej narażone są krawędzie lameli i miejsca styku z metalem. Przegląd po zimie pozwala wyłapać poluzowane mocowania.


